RÚT QUÂN SAU KHI MẤT NHAI ĐÌNH – KHỔNG MINH ĐÚNG HAY SAI?

Có ý kiến cho rằng quyết định rút quân của Gia Cát Lượng sau khi Mã Tắc để mất Nhai Đình là một sai lầm. Lí do chủ yếu xoay quanh hai lập luận rằng:

1 – [Nhai Đình không phải yết hầu vận lương ở sau lưng quân Thục như Tam quốc diễn nghĩa đã nói. Thực tế, Nhai Đình là tiền tuyến hòng chẹn đường của viện binh quân Ngụy, không cho lên Lũng tiếp ứng cho ba quận. Quân của Mã Tắc là quân tiên phong. Vì vậy, khác với Tam quốc diễn nghĩa, việc mất Nhai Đình không dẫn đến nhu cầu bức thiết phải rút chạy ngay lập tức để khỏi bị cắt mất đường về].

2 – [Gia Cát Lượng lui quân về Hán Trung, hoàn toàn không phải do tổn thất nặng nề ở Nhai Đình. Lần bắc phạt thứ nhất và lần bắc phạt thứ hai hết sức gần nhau. Mùa xuân Lượng ra Kì Sơn thì ngay mùa đông năm đó Lượng đã ra Tản Quan, vây Trần Thương. Điều đó cho thấy sau khi kiểm đếm lại tổn thất, quân Thục vẫn còn đủ nhân lực để tiếp tục đánh Ngụy ngay. Lượng đủ sức đánh Ngụy lần nữa, há lẽ lại không đủ sức phản kích Trương Cáp nhằm chiếm lại buôn Nhai Đình, mà ngược lại phải lựa chọn di tản chiến thuật và tái phối trí?]

=> Với lập luận thứ nhất, cần hiểu rõ vai trò chiến lược của cứ điểm Nhai Đình. Nếu hiểu được điều này, sẽ hiểu quân Mã Tắc không phải là quân tiên phong, mà là đội quân có vai trò QUYẾT ĐỊNH cho hướng đi của cả chiến dịch; và sẽ hiểu được tại sao khi đã mất Nhai Đình thì triệt thoái là lựa chọn tốt nhất.

Khu vực giữa Hán Trung – Quan Trung – Lương châu bị chia cắt bởi hai dãy núi: Tần Lĩnh chạy theo hướng đông – tây và Lũng Sơn chạy theo hướng nam – bắc. Ngọn Lũng Sơn này là biên giới tự nhiên chia cắt ra hai khu vực: Lũng Tây (Lũng Sơn chi tây) và bình nguyên Quan Trung (Lũng Sơn chi đông).

Thục Hán quốc lực hữu hạn, trên phương diện chiến lược dĩ nhiên không dám mơ một đòn nuốt trọn Quan Trung, cho nên năm lần bảy lượt đều là từ Vũ Đô, Âm Bình (nam Tần Lĩnh) mà tiến vào Lũng Tây, với ý định thu phục Lương châu trước, tạo thế tiếp tục xâm nhập Quan Trung sau.

Thế thì Nhai Đình ở đây đóng vai trò gì? “Nhai Đình là tiền tuyến hòng chẹn đường của viện binh quân Ngụy, không cho lên Lũng tiếp ứng cho ba quận”. Đúng là như vậy, Nhai Đình trấn giữ hẻm núi duy nhất để từ Tần Xuyên thông qua Lũng Tây. Giữ được Nhai Đình, đồng nghĩa với việc viện quân của Ngụy Minh đế chỉ còn cách trơ mắt nhìn Gia Cát Lượng nuốt gọn mấy quận Lũng Tây (và trước khi Nhai Đình mất thì thực tế là Nam An, Thiên Thủy, An Định cũng đã hàng Thục).

Vậy thì lập luận số 1 trên kia sai ở đâu? Sai ở chỗ khẳng định “Quân của Mã Tắc là QUÂN TIÊN PHONG”. Không, đội quân đó không chỉ là tiên phong, mà còn lại đại đội đóng vai trò QUAN TRỌNG SỐ MỘT suốt cả chiến dịch này. Rất đơn giản, việc giữ được Nhai Đình hay không sẽ quyết định đến toàn bộ hướng phát triển của chiến dịch:

+ Nhai Đình không mất thì trên chiến trường Lũng Tây, binh Thục sẽ đông hơn binh Ngụy. Dĩ nhiên rồi, 10 vạn chủ lực quân Thục đương nhiên đông hơn địa phương quân Lương châu. 5 vạn viện binh của Trương Cáp hay 20 vạn viện binh của Ngụy Minh đế từ Lạc Dương chỉ có thể trơ mắt nhìn Lũng Tây từ từ bị Thục nuốt. Hoặc là họ phải bắc hành (hoặc nam hạ) hơn 400 dặm để vòng qua Lũng Sơn mới có thể cứu viện cho Lũng Tây. Khi đó, vị thế chủ – khách sẽ bị đảo ngược. Thục lúc này biến thành chủ nhà ở Lũng Tây, thong dong chờ đợi viện binh Ngụy lúc này hành quân gian khổ với tuyến tiếp vận dài dằng dặc.

+ Nhai Đình mất, thì không còn chuyện “binh Thục đông hơn Ngụy” nữa. Lúc đó: chủ vẫn là chủ, khách vẫn là khách. “Chủ nhà” Ngụy vẫn đông quân hơn sẽ tràn vào Lũng Tây, đường tiếp tế của họ cũng thuận lợi hơn. Thục vẫn là khách, chưa đủ thời gian ổn định được các quận Lũng Tây (thực tế chỉ hơn 10 ngày là viện quân Ngụy đến được Lũng Tây).

=> Nói chung, mất Nhai Đình thì Thục không còn ưu thế về thời gian, không còn ưu thế về binh lực, không còn ưu thế về tiếp vận, vậy không triệt thoái thì làm gì? Cố sống cố chết đánh một trận với đầy đủ các bất lợi hay sao?

Lập luận số 2 vì vậy cũng không còn đứng vững. Sao có thể trách Lượng rút quân, khi mà quân Kim Thành của Lương châu Thứ sử Từ Mạc còn đó, quân Lũng Tây của Lũng Tây Thái thú Du Sở còn đó; trong thực tế đã phản kích thành công. Du Sở, Mã Ngung đánh bại quân Thục đến chiêu hàng (Tam Quốc Chí – Trương Ký truyện), quân Từ Mạc cũng tái chiếm Nam An thành công (Tam Quốc Chí – Từ Mạc truyện).

Trong tình thế bất lợi về quân số, không trấn áp nổi địa phương quân, lại thêm viện quân chủ lực địch sắp tràn sang, không rút về có mà chết à!

Nguồn: Facebook Tam Quốc Diễn Nghĩa

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *